روانشناسیِ فرسودگی خبری

چگونه در میان تنش‌های خاورمیانه زنده بمانیم؟

در سال ۲۰۲۶، سرعت انتقال اخبار نه تنها یک پیشرفت تکنولوژیک، بلکه یک چالش جدی برای سیستم عصبی انسان است. وقتی اخبار جنگ، تهدیدهای نظامی و بحران‌های سیاسی ایران را به صورت لحظه‌ای دنبال می‌کنیم، ذهن ما فرصتی برای بازیابی و آرامش پیدا نمی‌کند. این وضعیت منجر به پدیده‌ای به نام فرسودگی خبری (News Fatigue) می‌شود.

تروما و مکانیزم «جنگ یا گریز» در عصر دیجیتال

مغز انسان برای پردازش تهدیدهای محیطی طراحی شده است. اما وقتی تهدید (اخبار جنگ) از طریق صفحه نمایش گوشی به طور مداوم تکرار می‌شود، آمیگدال (مرکز ترس در مغز) به صورت دائم فعال می‌ماند. این فعالیت مداوم باعث ترشح کرونیک کورتیزول می‌شود که پیامد آن خستگی مفرط، تحریک‌پذیری و کاهش سیستم ایمنی بدن است.

علائم کلیدی که نشان می‌دهد دچار فرسودگی شده‌اید:

1. فاجعه‌پنداری (Catastrophizing): ناتوانی در تصور آینده‌ای امن و پیش‌بینی مداوم بدترین سناریوهای ممکن.
2. کرختی عاطفی: بی‌حس شدن نسبت به رنج دیگران؛ این در واقع مکانیزم دفاعی ذهن برای جلوگیری از فروپاشی است.
3. نشخوار فکری: تکرار مداوم جملات خبری یا تحلیل‌های منفی در ذهن حتی در زمان استراحت.

راهکارهای عملی برای حفظ سلامت روان:

• پروتکل محدودسازی منابع: به جای دنبال کردن ده‌ها کانال تلگرامی غیررسمی، تنها دو منبع معتبر را انتخاب کنید و فقط در ساعات مشخصی از روز (مثلاً ۱۰ صبح و ۶ عصر) آن‌ها را چک کنید.
• تکنیک «لنگر انداختن»: در زمان اوج اضطراب خبری، بر حواس پنج‌گانه خود تمرکز کنید. لمس یک شیء، بوییدن یک رایحه یا گوش دادن به صدای محیط می‌تواند شما را از فضای مجازی به دنیای واقعی بازگرداند.
• خواب بدون دیجیتال: حداقل یک ساعت قبل از خواب گوشی را کنار بگذارید. نور آبی و محتوای هیجانی، کیفیت خواب (REM) را که مسئول پردازش هیجانات است، تخریب می‌کند.

مسیر آرامش در مرکز لیام

اگر احساس می‌کنید اضطراب ناشی از اخبار بر خواب، تمرکز و کیفیت زندگی شما سایه افکنده است، تنها نیستید. متخصصان ما در مرکز سلامت روان لیام آماده‌اند تا با ارائه پروتکل‌های تخصصی مدیریت استرس و درمان تروما، به شما کمک کنند تا در میانه‌ی طوفان‌های خبری، لنگرگاه آرامش خود را پیدا کنید. برای رزرو وقت مشاوره با ما در تماس باشید.

منابع:

• American Psychological Association (APA) – Media Saturation and Stress.
• Journal of Traumatic Stress – Impact of War Media on Mental Health.